CO TO JEST NADŻERKA?

Nadżerka prawdziwa szyjki macicy, to ubytek nabłonka pokrywającego szyjkę macicy. Zdarza się bardzo rzadko i jest spowodowany przewlekłym stanem zapalnym dolnego odcinka narządu rodnego lub zmianami przedrakowymi i rakowymi. Taki stan zawsze wymaga leczenia.

Bardzo często terminem nadżerka określa się zmiany na szyjce macicy o podobnym wyglądzie lecz zupełnie innym charakterze. Jest to tzw EKTOPIA.

Ektopia, to przemieszczenie się nabłonka gruczołowego szyjki macicy z kanału na jej tarczę (to co widzimy w badaniu ginekologicznym we wziernikach). Nabłonek gruczołowy jest cienki i leżące pod nim gruczoły dają obraz czerwonej plamy. „Na oko” nadżerka prawdziwa i ektopia wyglądają podobnie. Jednak ektopia jest stanem prawidłowym występującym  w okresie dojrzałości kobiety o większym bądź mniejszym nasileniu (pokrywa część lub całą tarczę szyjki). Najczęściej nie wymaga leczenia.

Istnieje tez ektopia laceracyjna (laceracja-pęknięcie), która powstaje wskutek pęknięcia szyjki w wyniku porodu, poronienia czy też zabiegów ginekologicznych. Rzadko zdarza się też ektopia wrodzona.

Ektopia jest pojęciem kolposkopowym. Kolposkopia  to badanie nieinwazyjne polegające na oglądaniu szyjki,pochwy lub sromu pod powiększeniem 5 – 50 razy. Służy ono między innymi do oceny charakteru zmiany /np nadżerki/ oraz poprzez stosowanie odpowiednich odczynników do wyznaczania miejsc najbardziej podejrzanych np. na szyjce macicy celem pobrania z nich wycinków próbnych do badania histopatologicznego w przypadku nieprawidłowego wyniku badania cytologicznego.

DLACZEGO „NADŻERKA” jest tak często rozpoznawana u kobiet przez ginekologa?

Dawniej,kiedy nie dysponowalismy kolposkopią, wszystkie czerwone zmiany na szyjce określane byly mianem nadżerki. Obecnie istnieja pojęcia takie jak EKTOPIA,ERYTROPLAKIA/czerwony obszar na szyjce bez wzgledu na proces który go spowodował/ ale pojęcie nadżerka jest tak zakorzenione zarówno wśród lekarzy jak i pacjetek, że zdecydowanie ułatwia porozumiewanie się między nimi.

 

POSTĘPOWANIE

Każda erytroplakia (czerwona zmiana widoczna na szyjce) wymaga badania cytologicznego i kolposkopowego. W zależności od wyników tych badań istnieją algorytmy postępowania.

Ektopia często ustępuje sama w wyniku fizjologicznego mechanizmu tzw.metaplazji – nabłonek gruczołowy zostaje zastąpiony nowo powstającym nabłonkiem płaskim. W zależności od wielkości ektopii proces ten może trwać od kilku miesięcy do kilku lat.

W nielicznych przypadkach rozległa ektopia powodując obfite wydzieliny śluzu może przyczyniać się do nawracających infekcji pochwy i wtedy powinna być leczona.

Wybór leczenia jest szalenie ważny i zależy od rodzaju zmiany ocenionej w badaniu kolposkopowym/krioterapia,fotokoagulacja,laser, LEEP, „zimny’ nóż chirurgiczny/

Wszystkie zabiegi powinny się odbywać w I fazie cyklu miesiączkowego!

Nadżerka prawdziwa powstała na tle przedrakowym lub rakowym wymaga najczęściej leczenia chirurgicznego po diagnostyce cytologicznej, kolposkopowej i histopatologicznej.

 

PODSUMOWANIE

Większość  „na oko” rozpoznawanych nadżerek to fizjologiczna obecność nabłonka gruczołowego w obrębie szyjki macicy, czyli ektopia,która jest stanem prawidłowym i w zdecydowanej większości nie daje dolegliwości ani nie wymaga leczenia. Każda destrukcja zmiany na szyjce macicy powinna być poprzedzona badaniem cytologicznym i kolposkopowym.

Tylko okresowe badanie cytologiczne wsparte badaniem kolposkopowym pozwala mieć pewność ze na szyjce nie toczy się proces nowotworowy

 

                                                                             Monika Dobrowolska Kwiatek